Do wyboru, do koloru – czyli różne formy zatrudnienia

 

Jedną z rzeczy, na którą zwraca się uwagę podczas poszukiwania pracy, jest to, na jakiej podstawie i w jakiej formie zostaniemy zatrudnieni. Wyróżnia się różne formy zatrudnienia, a pracodawca wybiera spośród nich w zależności od charakteru prowadzonej działalności oraz wykonywanej przez pracownika pracy. 

 

Zwłaszcza na początku drogi zawodowej, rozróżnienie, a w efekcie wybór odpowiedniej dla siebie formy zatrudnienia może być niemałym wyzwaniem. Każda z form ma swoje plusy i minusy. W dzisiejszym artykule przedstawię krótkie rozróżnienie. 

 

Płatny urlop, chorobowe oraz prawnie regulowany stosunek pracy – UMOWA O PRACĘ 
Umowa o pracę - pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonej pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Pracodawca zobowiązany jest do zatrudnienia pracownika z wynagrodzeniem. 
W naszym kraju to bardzo popularna i pożądana forma zatrudnienia. Nie bez powodu! Umowa o pracę jest w głównym stopniu regulowana przez Kodeks Pracy, w którym wyraźnie określono obowiązki i prawa, zarówno pracodawcy, jak i pracownika. Instytucją, która zajmuje się egzekwowaniem przepisów prawa pracy jest Państwowa Inspekcja Pracy. 
Umowa o pracę wiąże się z zapewnionymi:
  • płatnym urlopem wypoczynkowym, 
  • możliwością skorzystania ze zwolnienia lekarskiego (oraz zasiłku chorobowego) z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (procent wynagrodzenia zależny od powodu niezdolności do pracy), 
  • minimalnym wynagrodzeniem (od stycznia 2019 podwyżka!), 
  • uregulowań czasem pracy, 
  • ustalonym postępowaniem w przypadku zatrudnienia i zwalniania pracowników,
  • oplacane przez pracodawcę składki na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. 
W przypadku zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością na umowę o pracę, pracodawcy przysługuje dofinansowanie (patrz: warunki otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika), a pracownik zyskuje  dodatkowe przywileje wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej (patrz: zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością). 
Do umów o pracę zalicza się następujące rodzaje:
  • umowa na okres próbny, 
  • umowa na czas określony, 
  • umowa na czas nieokreślony, 
  • oraz umowa na zastępstwo. 
Niezależność wykonawcy od zleceniodawcy, niższe koszty pracodawcy – UMOWY CYWILNOPRAWNE
Rządzące się innymi prawami, bo zaczerpniętymi z Kodeksu Cywilnego umowy, do których należą: umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa agencyjne oraz kontrakt menedżerski. 
UMOWA ZLECENIE 
Umowa zlecenie - zobowiązanie zleceniobiorcy do wykonania określonej czynności prawnej (pracy) dla zleceniodawcy. Strony wspólnie ustalają warunki współpracy. 
Praca w oparciu o tę formę zatrudnienia jest często wybierana przez osoby, które potrzebują elastycznej formy współpracy. Oznacza to, że strony umawiają się na wykonywanie pracy, ale nie określają, gdzie i w jakich godzinach ta praca ma być wykonywana. Dodatkowo, zlecona praca może być wykonywana przez osobę trzecią, a także nie musi być świadczona za wynagrodzeniem – jeśli strony tak ustalą. 
Umowa zlecenie swego czasu była nieskładkową formą zatrudnienia, co więcej, wynagrodzenie było ustalane przez strony zlecenia (mogło to być nawet 2 zł za godzinę pracy!) 
Aktualnie zleceniodawca jest zobowiązany do płacenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i dobrowolne chorobowe. Ponadto, od 2017 roku wynagrodzenie za pracę nie może być niższe niż minimalna stawka godzinowa (patrz: minimalna pensja wzrasta w 2019 roku). 
UMOWA O DZIEŁO 
Umowa o dzieło to współpraca pomiędzy wykonawcą a zamawiającym, dotyczy efektu (rezultatu), a nie samego wykonywania pracy. 

Wynagrodzenie nie jest ustalone przez przepisy, nie odprowadza się od tego również żadnych składek na ubezpieczenia. 
Ta forma współpracy jest korzystna, jeśli wykonujemy dodatkowe prace, np. umawiamy się na stworzenie strony internetowej, a jednocześnie jesteśmy gdzieś zatrudnieni, np. na umowę o pracę. Taka forma sprawdzi się również, gdy samodzielnie opłacamy składki na wymagane ubezpieczenia, bo trzeba pamiętać, że z tytułu tej formy zatrudnienia nie przysługuje nam dostęp do bezpłatnej opieki medycznej. 
UMOWA AGENCYJNA
To umowa pomiędzy agentem (zleceniobiorcą), który zobowiązuje się do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów z klientami, a przedsiębiorcą (zleceniodawca). 
Aby można było mówić o umowie agencyjnej, podmiot przyjmujący zlecenie musi być albo osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą albo osobą prawną. 
Wynagrodzenie strony określają w umowie. Jeśli wynagrodzenie nie jest określone, agentów przysługuje prowizja od liczy lub wartości zawieranych umów. 
KONTRAKT MENEDŻERSKI
Kontrakt menedżerski to specyficzna forma zatrudnienia, odnosząca się głównie do kadry zarządzającej. To umowa pomiędzy właścicielem firmy a menedżerem, który staje się odpowiedzialny za zarządzanie firmą. 
Czas pracy jest nienormowany (zależny od przydzielonych zadań), minimalne wynagrodzenie nie jest gwarantowane, nie ma też ochrony zatrudnienia (menedżer może być zwolniony w każdym czasie) ani prawa do płatnych urlopów (patrz: zmiany w urlopach od 2019). 
Wolnoć, Tomku, w swoim domku – SAMOZATRUDNIENIE
Ostatnio coraz więcej ogłoszeń o pracę w opisie formy zatrudnienia zawiera tajemniczy skrót B2B (business to business). Oznacza to, że pracodawcy chętnie podejmują współpracę z innymi firmami. Wspólnie określają wysokość wynagrodzenia, miejsce i czas pracy. 
Podmiot przyjmujący zlecenie w tej formie współpracy nie jest chroniony przez żadne prawa pracownicze, nie ma określonego miminum wynagrodzenia, nie ma prawa do urlopu, a do tego jest zobowiązany samodzielnie prowadzić i opłacać zobowiązania wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej (księgowość, ZUS, US, itp.). 
W związku z tym wynagrodzenie otrzymywane jest w kwocie netto

 

A na koniec… 
Trzeba przyznać, że wybór jest niemały. Wśród tyłu form zatrudnienia każdy powinien znaleźć coś dla siebie. A jeśli nie, to zawsze można uprawiać wolontariat, podjąć staż czy praktyki.
Niestety, w przypadku osób z niepełnosprawnością wybór może być ograniczony. Pracodawcy, którzy dedykują swoje oferty do ON, często oferują tylko umowę o pracę.  

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *